Meteoroloji ve Afet Yönetimi Uzmanı Prof. Mikdat Kadıoğlu bu yılın hava raporunu anlattı.

Son günlerde yaşanan ani sıcaklık değişiklikleri normal mi? Türkiye genelinde önümüzdeki yıl sıcaklıklar ne seviyede olacak?
Yağışlar barajların dolmasına yetecek mi, yoksa yaz aylarında bizleri su sıkıntısı mı bekliyor?
Meteoroloji ve Afet Yönetimi Uzmanı Prof. Mikdat Kadıoğlu, yaşanan sıcaklık değişimlerinin normal olup olmadığını ve önümüzdeki yıl havaların nasıl olacağını ntvmsnbc’ye anlattı.

NE OLUYOR BU HAVALARA?
Son dönemde sıcaklıklarda yaşanan ani değişiklikler, beklenmeyen ya da anormal bir durum değil. Hava sıcaklığındaki ani değişiklikler şundan kaynaklanıyor:
Ülkemizde Akdeniz iklimi yaşanıyor ve yağış genellikle kışın meydana geliyor. Kışın, aldığımız yağışı da cephelerden alıyoruz. Önce sıcak cephe, sonra soğuk cephe geliyor. Özellikle soğuk cephenin önünde rüzgar lodoslu, hava sıcak oluyor. Biz buna sıcak sektör diyoruz. Ardından soğuk cephe yaklaşınca önce gökgürültülü sağanak yağış oluyor, arkasından da rüzgar kuzeye dönüyor ve hava soğuyor.
Kışın cepheler değişirken yağış meydana geliyor ve sıcaklıklar yükselip azalıyor. Ama insanlar bunu bilmediği için bu durumu iklim değişikliğine bağlıyor. Burada anormal bir durum yok, kışın genellikle böyle olur. Yaşanan ani sıcaklık değişikliklerini doğrudan küresel ısınmaya bağlayamayız.


KÜRESEL ISINMANIN ETKİLERİ
Ama bu küresel ısınmanın etkilerinin Türkiye’de görünmediği anlamına gelmiyor. Örneğin Türkiye’de Çevre ve Orman Bakanlığı orman yangını mevsimini bir ay önceye çekti. Bu bir işaret...
Bunun yanı sıra kene sayısındaki artış, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde sıtmanın artması, Kaçkar ve Süphan gibi dağlarda buzulların erimesi, Darbaz gibi kayak tesislerinde yeterli karın birikmemesi, Türkiye denizlerinde tropikal balıkların görünmesi, ötücü kuşların sayılarındaki ani azalma gibi olaylar küresel iklim değişikliğinin Türkiye’de de göründüğünün işaretleri.
Tüm bunların ötesinde meteorolojik afetlerdeki artış, iklim değişikliğin en önemli sonucu. Yağmur ya hiç yağmıyor ya da çok şiddetli yağıyor. Hem kuraklık hem de ani seller görünüyor. Yapılan araştırmalar 1960’lı yıllara göre meteorolojik afetlerin sayısının üç, ekonomik kayıpların da dokuz kat arttığını gösteriyor.

SICAKLIK VE YAĞIŞ MEVSİM NORMALLERİNDE
Ocak, Şubat ve Mart ayının sıcaklıklarına baktığımızda Ege ve Akdeniz dışında Türkiye'de hava sıcaklıkları mevsim normallerinde görünüyor. Ege ve Akdeniz’de ise üç aylık sürenin yüzde 40’ında mevsim normallerinin üzerinde sıcaklık bekleniyor. Bu dönemde Doğu Anadolu’da yağışlar mevsim normallerinin üzerinde olacak, diğer bölgeler ise mevsim normallerinde yağış alacak.

Şubat-Mart-Nisan ve Mart-Nisan-Mayıs periyotunda ise hem sıcaklık, hem de yağışlar tüm Türkiye’de mevsim normallerinde olacak.

Nisan-Mayıs-Haziran dönemine bakarsak Karadeniz ve İç Anadolu’da sıcaklıkların ortalamaların üzerinde, diğer yerlerde ise mevsim normallerinde seyredeceğini öngörüyoruz. Bu dönemde Ege, İç Anadolu ve Orta Karadeniz ortalamaların üzerinde yağış alacak.

SU SIKINTISI BEKLENMİYOR
Bazı dönemlerde Türkiye’nin kimi bölgelerinde sıcaklık ve yağış oranları mevsim normallerinin üzerinde olsa da genel olarak önümüzdeki altı ayda Türkiye’de havaların mevsim normallerinde olacağını öngörüyoruz. Bu tahminlerden yola çıkarak yaz aylarında su sıkıntısı beklemiyoruz.

Ancak bazı yerlerde barajların dolması yetmiyor. Su kıtlığının tek nedeni su azlığı değildir. Bazı yerlerde, su kaynaklarının üzerinde yerleşim ve sanayi alanları var. Ayrıca aşırı talebin olduğu yerlerde de su sıkıntısı yaşanabiliyor. Eğer su sıkıntısı yaşanırsa bunun meteorolojik bir nedenden dolayı olmayacağını söyleyebilirim.

SELLERE DİKKAT
Bir sel olduğunda bunu doğrudan iklim değişikliğine bağlamak zor. İklim değişikliği olmadan da sel oluyordu. İklim değişikliği daha önce olmayan bir felaketi ortaya çıkarmıyor, var olan felaketlerin görünme sıklığını, etkili olduğu süreyi ve şiddetini artırıyor. Önümüzdeki dönemde bu artışı da bekliyoruz.

ntvmsnbc/Fatih Aça